Μαγνητική Τομογραφία Υπόφυσης

Προετοιμασία Ασθενούς:

•  Δεν απαιτείται συγκεκριμένη προετοιμασία για την εν λόγω εξέταση.
•  Η φαρμακευτική αγωγή του ασθενούς δεν χρειάζεται να σταματήσει.
•  Σε περίπτωση κλειστοφοβικού ασθενή, ο ασθενής πρέπει να προσέλθει στο κέντρο 30’ νωρίτερα της εξέτασής του ώστε να δοθεί κατάλληλο ηρεμιστικό χάπι.

Τοποθέτηση (ασθενούς – πηνίων)

• Ο ασθενής συμπληρώνει το έντυπο συγκατάθεσης.
• Ο Τεχνολόγος Μαγνητικής Τομογραφίας ελέγχει το έντυπο συγκατάθεσης και εφόσον δεν προκύπτουν ζητήματα ασφάλειας τότε συνεχίζεται κανονικά η διαδικασία.
• Ο ασθενής αφαιρεί όλα τα ρούχα του (εκτός από το εσώρουχο) και τυχόν μεταλλικά αντικείμενα και φοράει κατάλληλη εξεταστική ρόμπα.
• Οι γυναίκες ασθενείς πρέπει να αφαιρέσουν και τον στηθόδεσμο.
• Ο ασθενής τοποθετείται με το κεφάλι πρώτα (head first).
• Χρησιμοποιείται το πηνίο του εγκεφάλου.
• Η κεφαλή του ασθενούς τοποθετείται προσεκτικά εντός του πηνίου, χωρίς κλίση και στροφή όσο αυτό είναι εφικτό.
• Χρησιμοποιούνται κατάλληλα μαξιλάρια με σκοπό την ακινητοποίηση της κεφαλής, ώστε να περιοριστεί η πιθανότητα εμφάνισης τεχνικών σφαλμάτων κίνησης.
• Χρησιμοποιούνται κατάλληλα μαξιλάρια ώστε να μην έρχεται σε επαφή το σώμα του ασθενούς με τον Μαγνητικό Τομογράφο.

Πρωτόκολλο απεικόνισης

• Το πρωτόκολλο απεικόνισης μπορεί να διαφέρει ανάλογα με το κλινικό ερώτημα και την προτίμηση του κάθε τμήματος Μαγνητικής Τομογραφίας.
• Ένα τυπικό πρωτόκολλο MRI υπόφυσης παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα.
• Προτείνεται η εφαρμογή μερικών ακολουθιών ολόκληρου του εγκεφάλου για screening της περιοχής, αφού μπορεί να προκύψουν τυχαία ευρήματα ή η αιτία των συμπτωμάτων του ασθενούς να προέρχεται από διαφορετική περιοχή του εγκεφάλου εν τέλει.
• Το εγκάρσιο επίπεδο δεν είναι ιδιαίτερα βοηθητικό για την αξιολόγηση της υπόφυσης.
• Οι ακολουθίες Τ1-w χωρίς σκιαγραφικό είναι χρήσιμες για την ανατομική αξιολόγηση της υπόφυσης (πχ διάκριση αδενοϋπόφυσης και νευροϋπόφυσης).
• Η ακολουθία Τ2-w λαμβάνεται ουσιαστικά μόνο σε ένα επίπεδο (συνήθως στεφανιαίο) και είναι χρήσιμη για την ανάδειξη αιμορραγικών στοιχείων και κύστης Rathke.
• Η δυναμική απεικόνιση είναι η σημαντικότερη ακολουθία στην απεικόνιση της υπόφυσης. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για την ανάδειξη μικροαδενώματος της υπόφυσης. Τα μικροαδενώματα παρουσιάζουν συνήθως καθυστερημένη πρόσληψη σκιαγραφικής ουσίας σε σύγκριση με την φυσιολογική υπόφυση. Εάν δεν γίνει χρήση δυναμικής απεικόνισης είναι πιθανό τυχόν μικροαδένωμα να μην απεικονιστεί. Τα αδενώματα μεγέθους < 1 εκατοστού ονομάζονται μικροαδενώματα, ενώ τα αδενώματα ≥ 1 εκατοστού ονομάζονται μακροαδενώματα.
• Η δυναμική απεικόνιση πραγματοποιείται σε στεφανιαίο επίπεδο και συνήθως λαμβάνεται μια 2D T1-w TSE/FSE ακολουθία. Εάν απαιτούνται λεπτότερες τομές (< 2-3 χιλιοστά), μπορεί να γίνει χρήση 3D T1-w GRE ακολουθίας. Η χρονική διακριτική ικανότητα της δυναμικής ακολουθίας (δηλαδή ο χρόνος κάθε επιμέρους φάσης) δεν πρέπει να ξεπερνάει τα 30 δευτερόλεπτα. Συνήθως λαμβάνονται 6 φάσεις συνολικά, η 1^η χωρίς έγχυση σκιαγραφικής ουσίας (μάσκα) και οι επόμενες 5 φάσεις μετά την ενδοφλέβια έγχυση σκιαγραφικού μέσου.
• Οι υψηλής ποιότητας στεφανιαίες και οβελιαίες T1-w ακολουθίες που λαμβάνονται μετά την δυναμική απεικόνιση σε καθυστερημένη φάση είναι χρήσιμες για την αξιολόγηση άλλων παθολογιών της υπόφυσης (πχ μακροαδενώματα), καθώς επίσης και για έλεγχο της περιοχής του σηραγγώδους κόλπου.
• Καταστολή του λίπους στις 2D T1-w TSE/FSE ακολουθίες χρησιμοποιείται σε περίπτωση χειρουργικής επέμβασης στην περιοχή της υπόφυσης. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι πιθανό να υπάρχει εκτεταμένο λίπος στην περιοχή, το οποίο απεικονίζεται φωτεινό στις 2D T1-w TSE/FSE ακολουθίες και μπορεί να αποκρύψει παθολογία μετά την έγχυση της σκιαγραφικής ουσίας (θα απεικονίζεται φωτεινό τόσο το λίπος όσο και η περιοχή που προσλαμβάνει σκιαγραφικό).
• Μερικές μελέτες προτείνουν την λήψη 2D T1-w TSE/FSE ακολουθιών σε στεφανιαίο και οβελιαίο επίπεδο 30-60 λεπτά μετά την έγχυση του σκιαγραφικού μέσου για την βέλτιστη ανάδειξη μιροαδενώματος. Σε αυτή την χρονική φάση συμβαίνει το αντίθετο σε σύγκριση με την δυναμική απεικόνιση. Δηλαδή η φυσιολογική υπόφυση απεικονίζεται με χαμηλότερης έντασης σήμα σε σχέση με το μικροαδένωμα.